Çin'in AB'ye 7,5 milyar dolarlık hibrit araç ihracatına kota engeli

Çin ile Avrupa Birliği, son dönemde hızla büyüyen hibrit araç ihracatına yönelik sınırlama getiren yeni bir mutabakat üzerinde uzlaştı.

Çin ile Avrupa Birliği (AB) arasında hibrit araç ihracatını sınırlamaya yönelik varılan mutabakat, iç pazarda satış artışı yavaşlayan ve AB'nin elektrikli araç gümrük vergilerinden muaf tutulan hibrit sevkiyatını artıran Çinli üreticilere yeni bir darbe vurdu.

Çin gümrük verilerine göre, Çin'in AB üyesi 27 ülkeye hibrit araç ihracatı bu yılın ilk yarısında, bir önceki yılın aynı dönemindeki 2,5 milyar dolardan üç katına çıkarak 7,5 milyar dolara ulaştı.

Söz konusu veri, 2021 yılının tamamında kaydedilen 845 milyon dolarlık ihracat tutarının neredeyse dokuz katına karşılık geliyor.

AB'nin 2024 yılında Çin menşeli tam elektrikli araçlara ek gümrük vergileri getirmesinin ardından Çinli otomotiv üreticileri, ek vergilerden muaf tutulan şarj edilebilir (plug-in) hibrit modellere yönelmişti.

Avrupa'nın kimi bölgelerindeki şarj altyapısı eksikliği de uzun menzil ve yüksek yakıt tasarrufu özellikleriyle pazarlanan şarj edilebilir hibrit araçlara yönelik talebi besledi.

Reuters ajansının aktardığı, finansal hizmetler şirketi Jefferies'in verilerine göre SAIC, BYD ve Chery, AB'deki Çin menşeli hibrit satış hacminin yüzde 90'ından fazlasını oluşturuyor.

Hibrit modeller, söz konusu üreticilerin Avrupa'daki toplam satışlarının da yarısından fazlasını meydana getiriyor.

Car Industry Analysis uzmanı Felipe Munoz, gelişmeye ilişkin Reuters'a verdiği demeçte, "Bu, Çinliler açısından koşulları biraz daha zorlaştırıyor ancak tıpkı elektrikli otomobillerde olduğu gibi onları durdurmaya yetmeyecek" dedi.

Munoz, "Avrupa, ABD'nin izlediği yolu mu takip edeceğine yoksa tüm sanayinin Çinlilerce ele geçirilmesine seyirci mi kalacağına karar vermek zorunda olduğu bir eşiğe doğru ilerliyor" ifadelerini kullandı.

Otomotiv araştırma kuruluşu Schmidt Automotive Research'ın verilerine göre de Çinli markalar Avrupa'nın elektrikli araç pazarında 2024 yılının ilk çeyreğinde yüzde 9,5 olan pazar payını ikinci çeyrekte yüzde 15'e yükselterek rekor seviyeye çıkardı.

Çin menşeli şarj edilebilir hibritlerin bu segmentteki payı ise 2024 başındaki yüzde 1,7 seviyesinden sert bir yükseliş göstererek dörtte birin üzerine tırmandı.

Avrupa Ticaret Komiseri Maros Sefcovic, geçen hafta cuma günü yaptığı açıklamada mutabakatın "dört yıl içinde birkaç milyon otomobilin ithalatını azaltacağını" söylerken, Brüksel ve Pekin yönetimleri düzenlemenin nasıl uygulanacağını henüz duyurmadı.

Çin Ticaret Bakanlığı ise bugün yaptığı açıklamada, varılan düzenlemenin ihracatta büyümenin devamını sağlayacağını ve Çin'e başka herhangi bir ithalat kaynağına tanınandan daha düşük olmayacak bir kota garantisi getireceğini bildirdi.

Yatırımcılar mutabakatı büyük ölçüde ticari gerilimin yumuşaması ve Çin menşeli hibrit araçlara yönelik gümrük vergisi ihtimalinin şimdilik rafa kalktığının işareti olarak değerlendirdi.

Borsada BYD hisseleri yüzde 1,8 gerilerken, Chery hisseleri yüzde 1,4, SAIC hisseleri ise yüzde 0,5 değer kazandı.

Citi analistleri, "Uygulama kuralları, hacim üst sınırları, taban fiyatlar ve muafiyetler halen teknik müzakerelere tabi olduğu için bu tabloyu genel anlamda bir riskten kurtulma rallisi olarak görüyoruz" değerlendirmesini paylaştı.

Çin Otomobil Satıcıları Birliği analisti Li Yanwei, Çin menşeli hibrit satışlarındaki hızlı tırmanışın, bölgede şarj edilebilir hibrit satışlarında uzun süredir lider konumda olan Volkswagen dahil Avrupalı üreticileri giderek daha fazla zorladığını belirtti.

Li'nin derlediği verilere göre Çin'in Avrupa'ya en büyük hibrit araç ihracatçısı olan BYD, yılın ilk sekiz ayında tam elektrikli modellerden daha fazla şarj edilebilir hibrit araç sattı. Şirketin en çok satan modeli ise Seal U SUV oldu.

BYD, Chery, SAIC ve Geely ile birlikte, AB şarj edilebilir hibrit pazarında yüzde 31,8 payı elinde tutan Volkswagen ile aradaki farkı kapattı.

Çin otomotiv sektörünü yakından izleyen danışman Michael Dunne, "Çin'in anlaşmaya bağlı kalıp kalmayacağını ya da geçici gümrük vergisi muafiyetleri gibi yan yollar bulup bulmayacağını göreceğiz" dedi.

Analistler, bazı üreticilerin kota sistemi yürürlüğe girmeden önce ihracatı öne çekme yolunu seçebileceğini, ancak mutabakatın nihai aşamada Çinli otomobil üreticilerinin Avrupa'da üretim yapma hamlelerini hızlandırabileceğini aktardı.

Şanghay merkezli danışmanlık şirketi Automobility'nin kurucusu Bill Russo, "Bu durumun Çinli otomobil üreticilerinin Avrupa'da üretim yapma motivasyonunu güçlendirmesini bekliyorum" dedi.

Russo, "İthalat yoluyla pazara erişim daha kısıtlı hale gelirse müşteriye yakın yatırım yapmak daha cazip hale gelir. Ancak yerelleşme sermaye gerektirir. Küçük ölçekli oyuncular Avrupa hedeflerini yeniden gözden geçirebilir" değerlendirmesini yaptı.

Jefferies analistleri de mutabakatın "gümrük vergisi riskinin kalktığı, kota riskinin başladığı" anlamına geldiğini belirterek, sürecin Çinli otomobil üreticilerini daha yüksek fiyatlı modellere yöneltebileceğini, Alman lüks markaları üzerindeki baskıyı artırabileceğini ve Avrupa'da daha fazla araç üretme planlarını öne çekebileceğini kaydetti.